کتاب «کشف الحجاب شرح خلاصه الحساب» اثر آیت الله العظمی میرزا عبدالرحیم کلباسی اشتری منتشر شد.
یکی از علوم رایج در حوزههای علمیه، حساب و ریاضیات بوده و علما و دانشمندان بزرگی در نشر این دانش تأثیرگذار بودند. کتاب «خلاصه الحساب» تألیف عالم جامع الفنون شیخ بهاءالدین عاملی معروف به شیخ بهایی سالیانی در حوزههای علمیه تدریس شد و شروح و حواشی مختلفی بر آن تحریر شد که یکی از آنها، شرح حاضر به زبان فارسی است.
فقیه اصولی و ریاضی دان آیت الله العظمی حاج شیخ عبدالرحیم کلباسی اشتری (متوفای ۱۳۳۵ قمری) در کتاب حاضر تلاش کرده تا با عباراتی ساده و روان و اضافه کردن توضیحات و مثالهایی فهم کتاب خلاصه الحساب را برای فارسی زبانان تسهیل کند.
ساختار اثر
این کتاب در ۱۰ باب تألیف شده است؛ باب اول با عنوان «اعداد صحیح» مشتمل بر شش فصل است که عناوین آنها عبارتند از: عمل جمع، عمل تنصیف، عمل تفریق، عمل ضرب، عمل تقسیم و عمل جذر. باب دوم با عنوان «در حساب کسور» طی سه مقدمه به بررسی نسبت بین اعداد، مخرج کسر و عمل تنجیس و رفع پرداخته و جمع و ضرب عدد کسور، ضرب اعداد کسور و استخراج جذر اعداد کسور را تبیین کرده است.
نویسنده در باب سوم، چهارم و پنجم به ترتیب «استخراج مجهولات اربعه متناسبه»، «استخراج مجهولات به حساب خطائین» و «استخراج مجهول از طریق تحلیل و تعاکس» را به رشته تحریر درآورده است. نویسنده در باب ششم با عنوان «مساحت به تشریح مساحت سطوح مستقیم الاضلاع»، مساحت سایر سطوح و مساحت اجسام میپردازد.
«توابع مساحت» عنوان باب هفتم از کتاب حاضر است که در آن وزن زمین جهت اجرای قنات، ارتفاع اشیای مرتفع و به دست آوردن عرض رودها و عمق چاهها را مورد تأکید قرار گرفته است. باب هشتم با عنوان «جبر و مقابله» طی دو فصل به بیان مقدمات و مسائل شش گانه جبریه می پردازد. نهمین باب به «قواعد متفرقه» و دهمین و آخرین باب از این کتاب به «مسائل متفرقه» اختصاص دارد.
نظر شما